Trước diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu, hiện tượng bão áp thấp nhiệt đới hình thành liên tiếp ngoài khơi khu vực Tây Thái Bình Dương và Biển Đông đang đòi hỏi sự chủ động theo dõi sát sao từ các cơ quan chức năng lẫn người dân.
Những đợt xoáy thuận nhiệt đới này không chỉ gây gió giật mạnh, sóng lớn nguy hiểm cho tàu thuyền mà còn kéo theo các đợt mưa lớn diện rộng, nguy cơ cao xảy ra lũ quét và sạt lở đất tại các vùng đồng bằng và miền núi.
1. Diễn biến mới nhất về bão áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông
Theo dữ liệu dự báo từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương và dải hội tụ nhiệt đới tiếp tục là “lò” sản sinh các hệ thống thời tiết nguy hiểm. Sau khi các cơn bão mạnh quét qua vùng biển phía Bắc, một vùng áp thấp mới đã nhanh chóng mạnh lên thành bão áp thấp nhiệt đới.
-
Sức gió và cấp độ: Vùng gần tâm bão áp thấp nhiệt đới ghi nhận gió mạnh cấp 6 – cấp 7, giật cấp 8 – cấp 9. Biển động mạnh với sóng biển cao từ 2,0m đến 4,0m.
-
Hướng di chuyển: Hệ thống chủ yếu di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc với tốc độ 15 – 20 km/h, liên tục tích tụ năng lượng từ mặt nước biển ấm.
-
Tác động thời tiết: Sự kết hợp giữa bão áp thấp nhiệt đới và không khí lạnh tăng cường phía Bắc khiến vùng biển Bắc và giữa Biển Đông xuất hiện gió Đông Bắc mạnh, thời tiết xấu kéo dài trên nhiều dải hải trình.
2. Phân biệt bão và áp thấp nhiệt đới theo chuẩn khí hậu
Để có phương án ứng phó hiệu quả, người dân cần nắm rõ sự khác biệt giữa hai hiện tượng thời tiết này dựa trên thang đo sức gió Beau Fort:
-
Áp thấp nhiệt đới (Tropical Depression): Là một vùng xoáy không khí có áp suất thấp hơn xung quanh, với sức gió mạnh nhất từ cấp 6 đến cấp 7 (từ 39 đến 61 km/h).
-
Bão nhiệt đới (Tropical Storm): Khi bão áp thấp nhiệt đới tiếp tục mạnh lên, sức gió đạt từ cấp 8 trở lên (trên 62 km/h). Lúc này, hệ thống hình thành mắt bão rõ ràng và có bán kính ảnh hưởng rộng lớn hơn nhiều.
Khi dải hội tụ nhiệt đới hoạt động mạnh, tình trạng “áp thấp nối áp thấp” diễn ra phổ biến, làm tăng nguy cơ các nhiễu động chồng lấn và gây ra các hình thái thời tiết cực đoan khó dự báo trước.
3. Cảnh báo thiên tai và tác động đến vùng ven biển, đất liền
Sự xuất hiện của bão áp thấp nhiệt đới mang lại nhiều rủi ro cho cả ngư dân hoạt động trên biển lẫn người dân vùng ven biển:
Nguy cơ đối với hoạt động hàng hải
Vùng biển nguy hiểm có gió giật cấp 8 – 9 và sóng cao gây rủi ro cực lớn cho tàu thuyền đánh bắt xa bờ, tàu vận tải và các lồng bè nuôi trồng thủy sản. Toàn bộ các phương tiện đang hoạt động trong vùng ảnh hưởng cần khẩn trương di chuyển thoát khỏi vùng nguy hiểm hoặc tìm nơi tránh trú an toàn.
Mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất
Hình thái bão áp thấp nhiệt đới khi dịch chuyển gần bờ sẽ đưa lượng lớn độ ẩm vào đất liền, gây mưa to đến rất to. Các tỉnh miền Trung và vùng núi phía Bắc cần đặc biệt đề phòng nguy cơ ngập úng đô thị, lũ quét trên các sông suối nhỏ và sạt lở đất nghiêm trọng tại các sườn dốc.
4. Các biện pháp chủ động phòng chống bão áp thấp nhiệt đới
Nhằm giảm thiểu tối đa thiệt hại về người và tài sản, Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống Thiên tai khuyến cáo chính quyền địa phương và người dân thực hiện nghiêm túc các công tác sau:
-
Theo dõi bản tin thời tiết: Cập nhật thường xuyên các bản tin dự báo từ Ban Quản lý Khí tượng Thủy văn để nắm bắt chính xác tọa độ và hướng di chuyển của bão áp thấp nhiệt đới.
-
Kiểm đếm và quản lý tàu thuyền: Ban quản lý cảng cá cần giữ liên lạc thông suốt với các chủ tàu, hướng dẫn tàu thuyền neo đậu an toàn, tuyệt đối không ra khơi khi có lệnh cấm biển.
-
Chằng chống nhà cửa, công trình: Gia cố mái nhà, cắt tỉa cành cây lớn xung quanh khu dân cư và chủ động di dời hộ dân ở những vùng có nguy cơ sạt lở cao.
-
Chuẩn bị phương án “4 tại chỗ”: Dự trữ lương thực, thực phẩm, nước sạch, đèn pin và các vật dụng y tế thiết yếu để sẵn sàng ứng phó trong tình huống bị chia cắt do bão lũ.
Kết luận
Diễn biến của bão áp thấp nhiệt đới vẫn đang tiếp tục có những thay đổi phức tạp do tác động của nhiệt độ mặt nước biển. Việc chủ động phòng tránh, cập nhật thông tin chính thống và tuân thủ các hướng dẫn an toàn từ lực lượng chức năng là giải pháp tốt nhất để bảo vệ tính mạng và tài sản trước các đợt thiên tai dồn dập.
